İleri Teknolojilerin Sektördeki Risk Algısına Yansıması

Yapay zekâ ve ileri teknolojilerin (otonom sistemler, algoritmik karar alma, büyük veri kullanımı vb.) yaygınlaşması sigorta sektörü açısından hangi yeni risk türlerini ortaya çıkarıyor?

Yapay zekâ, otonom sistemler, algoritmik karar alma mekanizmaları ve büyük veri analitiği, sigorta sektöründe verimlilik, hız ve kişiselleştirme açısından önemli fırsatlar yaratırken; aynı zamanda risk kavramının kendisini de köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu teknolojilerle birlikte risk, artık yalnızca fiziksel bir hasarın veya finansal kaybın sonucu olmaktan çıkmakta; karar kalitesi, sistem davranışı ve yönetişim yapısına bağlı çok boyutlu bir değişken haline gelmektedir. Bu durum, sigortacılıkta uzun yıllardır geçerli olan geleneksel risk tanımlarının yeniden düşünülmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu yeni risk evreni, geleneksel risk sınıflamalarının ötesine geçmektedir. Algoritmik hatalar ve önyargılar, hatalı risk değerlendirmelerine, ayrımcı sonuçlara ve ciddi hukuki ihtilaflara yol açabilmektedir. Kendi kendine öğrenen sistemlerin zaman içinde öngörülemez kararlar üretmesi, riskin sınırlarının net biçimde çizilmesini zorlaştırmaktadır. Algoritmaların zamanla değişen yapısı, riskin de statik değil, dinamik bir karakter kazanmasına neden olmaktadır. Büyük veri kullanımının artmasıyla birlikte veri gizliliği, veri bütünlüğü ve siber güvenlik ihlalleri daha sistemik bir nitelik kazanmakta; bu riskler teknik bir problem olmaktan çıkarak doğrudan kurumsal güven ve itibar meselesine dönüşmektedir.

Özellikle otonom ve yarı otonom sistemlerde, tekil bir yazılım hatası, yanlış eğitilmiş bir algoritma ya da sensör arızası, geniş ölçekli ve eş zamanlı hasarlara yol açabilmektedir. Bu durum, yapay zekâ kaynaklı riskleri bireysel olaylardan ziyade zincirleme etkilere sahip sistemik riskler haline getirmektedir. Riskin etkisi yalnızca tek bir sürece değil, aynı anda birçok operasyonel ve yönetsel alana yayılabilmektedir. Aynı zamanda, yapay zekâ destekli kararların yeterince şeffaf ve denetlenebilir olmaması, sorumluluğun kimde olduğu sorusunu gündeme getirerek hukuki ve regülasyon kaynaklı belirsizlikleri artırmaktadır.

Tüm bu gelişmeler, sigorta sektörünü yalnızca yeni risk türleriyle değil; riskin nasıl tanımlandığı, değerlendirildiği ve yönetildiği konusunda da yeni bir paradigma ile karşı karşıya bırakmaktadır. Yapay zekâ ve ileri teknolojiler çağında sigortacılık, klasik risk tanımlarının ötesinde; davranışsal, sistemik ve yönetişim temelli riskleri bütüncül bir bakış açısıyla ele almak zorundadır. Bu bütüncül yaklaşım, teknoloji kadar etik, şeffaflık ve hesap verebilirlik unsurlarını da risk yönetiminin merkezine taşımaktadır.

• Yapay zekâ kaynaklı risklerde (algoritmik hata, önyargı, veri ihlali, sistemsel arızalar, hukuki sorumluluklar) riskin sınırlarını tanımlamak ve fiyatlamak ne ölçüde mümkün?

 Yapay zekâ kaynaklı riskler, sigorta sektöründe klasik risk değerlendirme yöntemlerinin ötesine geçen karmaşık bir yapı sunuyor. Bu risklerin en temel zorluğu, sınırlarının net biçimde çizilememesi ve zaman içinde değişkenlik göstermesidir. Algoritmaların kendi kendine öğrenen yapısı, büyük veri setlerinin sürekli güncellenmesi ve sistemlerin dinamik yapısı, risk profilini sabit değil, sürekli hareket eden bir yapı haline getiriyor. Bu nedenle geçmiş verilere dayalı yaklaşımlar, tek başına yeterli bir referans noktası olmaktan çıkmaktadır. Bu durum, geçmiş verilere dayalı geleneksel fiyatlama ve aktüeryal modelleri tek başına yetersiz kılmaktadır.

Öte yandan, bu risklerin tamamen ölçülemez olduğunu söylemek de doğru olmaz. Algoritmik hatalar, önyargılar, veri ihlalleri veya sistemsel arızalar gibi riskler; senaryo analizleri, stres testleri, model doğrulama süreçleri ve disiplinler arası yaklaşımlar sayesinde belirli varsayımlar çerçevesinde tanımlanabilir ve fiyatlanabilir. Ancak bu noktada fiyatlama, bir sonuç değil; devam eden bir süreç olarak ele alınmalıdır. Burada kritik olan, fiyatlamanın tek seferlik bir hesaplama değil; sürekli güncellenen, dinamik ve çok boyutlu bir risk yönetimi süreci olarak ele alınmasıdır.

Yapay zekâ sistemleri statik değildir; değişir, öğrenir ve farklı risk profilleri üretir. Bu nedenle riskin yönetimi yalnızca geçmiş veriye dayanamaz; aynı zamanda model şeffaflığı, veri kalitesi, yönetişim standartları ve teknolojik olgunluk gibi unsurların sürekli değerlendirilmesini gerektirir. Yapay zekâ çağında sigortacılık, geçmişi ölçmekten çok geleceği öngörme ve yönetme yeteneği ile değer kazanır. Bu bağlamda riskin fiyatlanması, teknik bir hesaplamadan çok stratejik bir karar mekanizmasına dönüşmektedir. Riskin fiyatlanması artık teknik bir hesaplamadan öte, çok boyutlu bir analiz ve sürekli iyileştirilen bir yönetişim pratiğine dönüşmüştür.

• Teknoloji risklerinin hızla evrildiği bir ortamda, sigorta şirketleri risk taşıyan bir aktör mü yoksa risk yönlendirici ve standart koyucu bir rol mü üstlenmeli? Şirketinizin yapay zekâ ve dijital risklerin artışına yönelik yaklaşımı nasıl şekilleniyor?

Teknoloji risklerinin hızla evrildiği bir ortamda, sigorta şirketlerinin rolü artık sadece risk üstlenen pasif bir aktör olmakla sınırlı değildir. Yapay zekâ ve dijitalleşmenin getirdiği yeni riskler, sektörümüzü riskin nasıl tasarlanacağı, nasıl yönetileceği ve hangi standartlar çerçevesinde uygulanacağı konularında aktif bir rol almaya zorlamaktadır. Bu dönüşüm, sigorta şirketlerini daha yönlendirici ve rehber bir konuma taşımaktadır. Bu nedenle sigorta sektörü, yalnızca teminat sağlayan bir kurum değil; risk yönlendirici, iyi uygulamaları teşvik eden ve standart koyucu bir ekosistem mimarı olarak konumlanmalıdır.

Şirketimiz açısından yapay zekâ ve dijital riskler, sadece sigortalanabilir bir tehdit değil; doğru yönetildiğinde güven, sürdürülebilirlik ve değer yaratan stratejik bir alan olarak ele alınmaktadır. Bu yaklaşımın temel yapı taşları arasında güçlü veri yönetişimi, etik algoritma ilkeleri, siber dayanıklılık yatırımları ve regülasyonlarla uyumlu dijital süreçler yer almaktadır. Temel önceliğimiz, riskin ortaya çıkmasını beklemek yerine, riskin daha oluşum aşamasında doğru şekilde ele alınmasını sağlamaktır. Amacımız, riskin gerçekleşmesini bekleyen değil; riskin tasarım aşamasında doğru şekilde yönetilmesini teşvik eden bir sigortacılık anlayışı geliştirmektir.

Geleceğin sigortacılığı, teknolojinin hızına yetişmekten öte, teknolojinin yönünü güvenli ve öngörülebilir kılma yeteneğinde kendini gösterecektir. Yapay zekâ çağında sigorta sektörünün temel rolü, riskin sadece teminat konusu değil, aynı zamanda ekosistemin güvenli, sürdürülebilir ve şeffaf biçimde yönetilmesini sağlayan aktif bir aktör olmaktır. Bu rol, sigorta sektörünü dijital dönüşümün pasif izleyicisi değil, yön veren paydaşlarından biri haline getirmektedir.